Risicomanagement

Risico’s beheersen

Als prominente medische noodhulporganisatie hebben wij te maken met uiteenlopende risico’s voor de veiligheid van onze teams en onze patiënten. Ook zijn er financiële risico’s en risico’s ten aanzien van de relatie met onze belanghebbenden. Andere risico’s hebben onder meer betrekking op de inkoop en het transport van essentiële goederen, de fondsenwerving, het medisch beheer van de projecten en de juiste en tijdige plaatsing van gekwalificeerde medewerkers.

Omgaan met onzekerheid in een dynamische, complexe omgeving is een aspect van al onze activiteiten en staat centraal in onze organisatie. Risico’s zijn bij onze activiteiten onvermijdelijk. In 2012 hebben we geïnvesteerd in een beter kader voor risicomanagement. Daarbij hebben we niet alleen gekeken naar de risico’s waarmee we te maken krijgen, maar ook naar de cultuur binnen onze organisatie. We hebben gezocht naar mogelijkheden om van onze fouten te leren, bijvoorbeeld door medische incidenten beter te rapporteren en af te handelen. In de loop van het jaar hebben we de risico’s interactief beoordeeld en zijn we begonnen met de beoordeling van de financiële gevolgen van potentiële risico’s. In 2013 zal het kader voor risicomanagement worden voltooid. 

Beheer van het risicomanagement

Het bestuur van Artsen zonder Grenzen Nederland heeft een audit- en risicocommissie ingesteld. Deze commissie ziet toe op het kader voor risicomanagement van de organisatie, het interne auditprogramma, de follow-up van de uitkomsten van interne en externe audits, het kader voor interne controle en de naleving van wet- en regelgeving. In 2012 is de audit- en risicocommissie versterkt met de penningmeesters van de partners van MSF OCA. De commissie voert regelmatig overleg met de algemeen directeur van Artsen zonder Grenzen Nederland, de controller en de externe accountant. In 2012 hebben 4 van dergelijke vergaderingen plaatsgevonden.

De 5 grootste risico’s

In 2012 hebben we onze voornaamste risico’s gekwantificeerd op basis van een overkoepelende visie op risicomanagement, om het vereiste bufferkapitaal te bepalen en ervoor te zorgen dat we over de nodige reserves beschikken. Gebleken is dat de 5 grootste risico’s betrekking hebben op de volgende gebieden: fondsenwerving, systemen voor de administratie van medewerkers uit projectlanden, de beschikbaarheid van gekwalificeerd personeel, de tijd die nodig is om de kwaliteit van medische producten te valideren, en het vermogen om te investeren in een goede IT-infrastructuur. Op al deze gebieden zijn maatregelen getroffen om de risico’s te verkleinen. Met betrekking tot de administratie van medewerkers uit projectlanden zal in het eerste kwartaal van 2013 een grondige evaluatie worden uitgevoerd. Daarnaast wordt er in 2013 opnieuw gekeken naar onze strategie voor fondsenwerving en wordt er een nieuwe IT-infrastructuur ontwikkeld.

Beheersing van financiële risico’s

Tot nu toe is Artsen zonder Grenzen niet ernstig getroffen door de aanhoudende financiële crisis of de daaruit voortvloeiende economische stagnatie. Dit zou in de komende jaren kunnen veranderen, dus we blijven voorzichtig bij het plannen van onze inkomsten en uitgaven. In 2012 zijn onze inkomsten stabiel gebleven. Uit het oogpunt van risicomanagement is het echter realistisch om uit te gaan van een daling van de inkomsten uit onze eigen fondsenwerving, terwijl de investeringen hierin op ongeveer hetzelfde niveau moeten worden gehouden als in 2012.

Uitgaven

In 2012 heeft Artsen zonder Grenzen net als in 2011 meer uitgegeven aan hulpverleningsprojecten. Dat was mogelijk dankzij goede inkomsten uit fondsenwerving en meer inkomsten afkomstig van institutionele donoren. We zijn blijven investeren in een duidelijkere formulering van onze strategie voor fondsenwerving en communicatie. Hoewel fondsenwerving in Nederland lastiger is geworden, zijn wij ervan overtuigd dat investeren onder deze zware economische omstandigheden essentieel is voor een stabiele inkomstenbasis in de toekomst. (Zie ook Fondsenwerving.)

Valutarisico’s

Als financieel onafhankelijke internationale organisatie moet Artsen zonder Grenzen Nederland aanzienlijke financieringsstromen in goede banen leiden. Aangezien een belangrijk deel van de inkomsten uit buitenlandse valuta bestaat en er veel uitgaven worden gedaan in instabiele valuta, is zorgvuldige valutarisicobeperking essentieel. In 2012 zijn de belangrijkste wisselkoersen redelijk stabiel gebleven. Het valutabeleid is hetzelfde gebleven als in eerdere jaren. We hebben dit jaar geen hedge-instrumenten gebruikt. We blijven per geval bekijken of het nuttig is om een hedge- of geldmarktinstrument te gebruiken.

Concentratierisico

Er wordt geen gebruik gemaakt van investeringsinstrumenten die een risico kunnen vormen voor onze reserves en er wordt zoveel mogelijk met solide banken gewerkt. Dit beleid zullen we in 2013 voortzetten. Hoewel we met het oog op spreiding van ons debiteurenrisico blijven investeren in waardepapieren (bijvoorbeeld van de Nederlandse overheid), realiseren we ons dat de huidige financiële markt maar weinig mogelijkheden biedt om redelijke rentebaten te genereren met weinig risico’s voor de geïnvesteerde hoofdsom.