Medische activiteiten 2011

In 2011 verzorgde Artsen zonder Grenzen bijna 2.488.438 consultaties in haar poliklinieken. Dat was een kleine toename ten opzichte van 2010. 34% van de consultaties was voor kinderen jonger dan vijf jaar. In 20 landen werd via 57 projecten poliklinische hulp geboden, terwijl er 32 projecten waren met verpleegafdelingen.

De zorg op verpleegafdelingen nam vergeleken met 2010 met maar liefst 20% toe. Dit hangt samen met de start van nieuwe programma’s en een volumetoename bij bestaande projecten.

We registreren onze medische gegevens voor alle projecten volgens een aantal standaardindicatoren, waarbij zowel het volume als het resultaat wordt gemeten. Zo kunnen we de zorgkwaliteit in al onze programma’s in de gaten houden. De twee belangrijkste ziekten in de projecten van Artsen zonder Grenzen waren in 2011 malaria en acute ontstekingen van de luchtwegen. We verzorgden 364.927 consultaties voor malaria, waarvan bijna 45% voor kinderen jonger dan vijf jaar.

In onze Afrikaanse projecten nam het aantal consultaties voor malaria in vergelijking met 2010 met 22% toe. We troffen een alarmerende gezondheidssituatie aan in delen van de Centraal-Afrikaanse Republiek, dat de op één na laagste levensverwachting ter wereld heeft. In sommige regio’s vonden we sterftecijfers die vele malen hoger liggen dan wat internationaal als een humanitaire noodsituatie wordt gezien.

In 2011 behandelde Artsen zonder Grenzen weer meer ernstig ondervoede kinderen dan in het jaar ervoor. Dit was deels het gevolg van onze noodhulp in de Hoorn van Afrika, maar ook in veel andere programma’s in landen als Tsjaad, Nigeria en Zuid-Sudan behandelden we een groot aantal ernstig ondervoede kinderen.

Tuberculose (tbc) blijft een medische prioriteit in ons Strategische Plan 2011-2014. Artsen zonder Grenzen streeft naar een overkoepelende benadering om zowel medicijngevoelige tbc als meervoudig resistente tbc te diagnosticeren en behandelen. Op deze manier willen we de diagnose en de zorg voor resistente tbc integreren, vereenvoudigen en opschalen. We blijven de behandeling van hiv/aids en tbc in al onze projecten integreren. Zowel het aantal tbc-patiënten als het aantal hiv/aidspatiënten steeg aanzienlijk in 2011, omdat we erin slaagden meer mensen van onze zorg te laten profiteren.

Verschillende afdelingen binnen Artsen zonder Grenzen hebben in 2011 samengewerkt aan de verbetering van de slagvaardigheid bij grote uitbraken van overdraagbare ziekten als cholera, mazelen en hersenvliesontsteking. Sommige uitbraken zijn te voorspellen en door gebruik te maken van ervaringen met vorige uitbraken, onderzoek en planning kunnen we beter voorbereid en effectiever werken. Onze water- en sanitatiespecialisten ontwikkelden innovatieve oplossingen voor de behandeling van afvalwater in onze cholerabehandelcentra.

Behalve bij de noodhulp na uitbraken was Artsen zonder Grenzen betrokken bij preventieve vaccinaties in 37 projecten. Ons doel was om in elk basisgezondheidszorgprogramma vrouwen in de vruchtbare leeftijd en kinderen onder de vijf jaar te vaccineren.

Een andere strategische medische prioriteit van Artsen zonder Grenzen was de bestrijding van verwaarloosde tropische ziekten. We zetten een mobiel regionaal slaapziekteteam in voor de opsporing van patiënten die geen toegang hebben tot diagnose en behandeling, en voor het bieden van levensreddende zorg. Het team pleit daarnaast voor meer onderzoek en ontwikkeling en ondersteunt nationale anti-infectieprogramma’s. In Bangladesh voerde Artsen zonder Grenzen een gezondheidsprogramma uit voor het opsporen en behandelen van patiënten met kala-azar. In Zuid-Sudan bestreed Artsen zonder Grenzen grote uitbraken van deze ziekte.

In een aantal crisissituaties verleenden we psychosociale zorg aan mensen die leden aan acute en structurele trauma’s. Daarnaast was psychosociale ondersteuning en counseling een integraal onderdeel van andere gezondheidszorgprogramma’s, waardoor de medische resultaten verbeterden. Er was in onze medische programma’s steeds meer aandacht voor de behandeling van patiënten met ernstige psychiatrische stoornissen.

Artsen zonder Grenzen deed meer aan medische zorg voor pasgeborenen en kinderen. We richtten ons op de behandeling en preventie van de belangrijkste oorzaken van kindersterfte: luchtwegontstekingen, diarree, malaria en ondervoeding. In sommige projecten wisten we de aandacht voor postnatale zorg aanzienlijk te vergroten.

We verrichtten iets meer chirurgische ingrepen, waarbij de nadruk lag op kwaliteit en veiligheid. De opening van de operatiezaal in 2010 voor complexe orthopedische chirurgie in Sri Lanka was een zeer leerzame ervaring.

In het noorden van Nigeria behandelde Artsen zonder Grenzen duizenden jonge kinderen die leden aan loodvergiftiging als gevolg van handmatige goudwinning. Om het probleem structureel op te lossen, is het van belang dat de bodem wordt gesaneerd en nieuwe vervuiling wordt voorkomen.

Het volledige netwerk van Médecins Sans Frontières zet haar Medicijnencampagne voort, waarbij wordt gepleit voor betaalbare behandelingen en medicatie voor mensen die lijden aan ziekten als tbc, hiv/aids, kala-azar en slaapziekte. Artsen zonder Grenzen werkt nauw samen met de campagne, vooral voor de pleitbezorging met betrekking tot verwaarloosde ziekten en tbc.

We maken ons grote zorgen over de consequenties van het besluit van het Wereldfonds voor de bestrijding van aids, tuberculose en malaria om de 11e financieringsronde op te schorten. Dit heeft belangrijke gevolgen voor een groot aantal landen, waar we de uitbreiding van de toegang tot behandelingen met aidsremmers en tbc-medicijnen wellicht moeten uitstellen. Bovendien bestaat het risico dat minder patiënten kunnen worden behandeld en dat de aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie voor een betere en snellere behandeling nog niet kunnen worden ingevoerd. Via onze Medicijnencampagne waarschuwen we voor de gevolgen in landen waar we programma’s hebben voor de bestrijding van hiv/aids, tbc en malaria.

Overzicht medische publicaties.